Amasya Genelgesi (21-22 Haziran 1919)

Amasya Genelgesi 

Amasya Genelgesi

Amasya Genelgesi, ulusal egemenliğe dayanan, tam bağımsız Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini oluşturan ilk kuruluş belgesi olması nedeniyle Türk tarihinde önemi olan metin.

Milli Mücadele çalışmalarını sürdüren Mustafa Kemal Havza’daki çalışmalarını tamamladıktan sonra arkadaşları Hüseyin Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy ile birlikte 12 Haziran 1919 yılında Amasya’ya geçerek Amasya Genelgesi’ni hazırladılar. Hazırlanan bildiri, Erzurum’da 15.Kolordu Komutanı Kazım Karabekir’e sunuldu. Onay alındıktan sonra bildiri, 22 Haziran 1919 yılında tüm mülki amir ve askeri komutanlara telgrafla Abdurrahman Rahmi Efendi tarafından ulaştırıldı. Amasya Genelgesi, milli mücadelenin temel gerekçe, amaç ve yöntemini ilk olarak belirtmiş oldu. Amasya Genelgesi’nin yayınlanması İstanbul’da bulunan işgal güçlerinin tepkisini çekti. Mustafa Kemal, İstanbul’a dönmediği için İçişleri Bakanı Ali Kemal Bey, bir genelge yayınlayarak Mustafa Kemal’in görevinden alındığını duyurmuştur.

Amasya Genelgesinin Amacı

Amasya Genelgesi

Türk kurtuluş hareketini kişisel bir hareket olmaktan çıkarıp, milletin birlik ve dayanışmasını sağlayan milli bir hareket haline getirmektir. Mustafa Kemal Anadolu ve Rumeli’de kurulmuş olan milli cemiyetleri tek amaç doğrultusunda birleştirmek istedi ve işte bu düşünceler içinde Erzurum ve Sivas kongrelerini toplayabilmek için Amasya Genelgesi’ni hazırladı.

Amasya Genelgesinin İçeriği

1. Vatanın bütünlüğü, milletin istiklâli tehlikededir.
2. İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Bu hal, milletimizi âdeta yok olmuş göstermektedir.
3. Milletin istiklâlini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
4. Milletin içinde bulunduğu bu duruma göre harekete geçmek ve haklarını yüksek sesle cihana işittirmek için her türlü tesir ve denetimden uzak milli bir heyetin varlığı zaruridir.
5. Anadolu’nun her bakımdan emniyetli yeri olan Sivas’ta bir kongre toplanacaktır.
6. Bunun için her ilden milletin güvenini kazanmış üç temsilcinin mümkün olduğu kadar çabuk yetişmek üzere yola çıkarılması gerekmektedir. Bu temsilciler, Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak cemiyetleri ve belediyeler tarafından seçilecektir.
7. Her ihtimale karşı, bu meselenin bir milli sır halinde tutulması ve temsilcilerin, lüzum görülen yerlerde, seyahatlerini kendilerini tanıtmadan yapmaları lazımdır.
8. Doğu illeri için, 10 Temmuz’da Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. Bu tarihe kadar diğer illerin temsilcileri de Sivas’a gelebilirlerse; Erzurum Kongresi’nin üyeleri, Sivas genel kongresine katılmak üzere hareket edecektir.
9. Askeri ve sivil teşkilatlar hiçbir suretle dağıtılmayacak, silahlar teslim edilmeyecektir.