İlk Kadın Tiyatro Oyuncusu: Afife Jale

İlk Kadın Tiyatro Oyuncusu: Afife Jale

Afife Jale

Afife Jale, Müslüman-Türk kadınlarının tiyatro sahnesinde yer almasına öncülük ederek Türk tiyatrosunda sembol bir isim olmuştur. 3 Nisan 1919 tarihinde Hüseyin Suat‘ın Yamalar adlı oyununda Emel rolü ile Türk tiyatrosunda sahneye çıkan ilk kadın oyuncudur. Asıl ismi Afife olan sanatçı, bu oyunda Jale takma ismini kullanmış ve daha sonraları Afife Jale adıyla anılmaya başlanmıştır. 1997 yılından beri sanatçının anısında Yapı Kredi tarafından Afife Tiyatro Ödülleri düzenlenmektedir.

Afife Jale, 1902 yılında İstanbul’un Kadıköy semtinde dünyaya gelmiştir. Babası Hidayet Bey, annesi Methiye Hanım’dır. Behiye Hanım ve Salâh Bey adına iki üvey kardeşi vardır. İstanbul Kız Sanayi Mektebi’nde eğitim görmüştür. Darülbedayi’nin açtığı tiyatro kursu sınavını kazanmış ve 10 Kasım 1918’de kuruma kabul edilmiştir.

1929 yılında Selahattin Pınar ile evlenmiştir. Evlilikleri süresince Afife Hanım, bir süre sahneden uzak yaşamıştır. Bu dönemde Türkiye Cumhuriyeti’nde sahne yasağı kalkmış ve kadınlar tiyatro sanatını serbestçe icra etmeye başlamışlardır. Selahattin Pınar, eşinin sahneye dönmesini desteklese de morfin bağımlılığı nedeniyle sıkıntılar yaşayan Afife Hanım sahneye dönememiş ve eşinden ayrılmak istemiştir. 1935 yılında boşanma işlemleri gerçekleşmiştir.

Afife Jale, uyuşturucu bağımlılığından kurtulamamış ve 26 Temmuz-17 Kasım 1934 tarihleri arasında Afife Selahaddin adıyla, 1939-1940 tarihleri arasında da Afife Utku adıyla Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde yatmıştır. 24 Temmuz 1941’de ise vefat etmiştir. Mezarı Kazlıçeşme Kabristanı’ndadır.