Kuvây-i Milliye (Milli Güçler)

Milli Mücadelede Halkın Yazdığı Destan: Kuvây-i Milliye

Kuvây-i Milliye (Milli Güçler)

Kuvây-i Milliye, Ulusal direnişin ve bölgesel halk birliklerinin ilk kıvılcımı olan, yurt çapında özellikle Güneydoğu Anadolu’da Fransız ve İtalyanlara karşı, Ege Bölgesi’nde ise Yunanlıların Anadolu’yu işgaline karşı bölgesel nitelikli direnişin sembolü olmuş düzensiz birlikleridir.

Anadolu’nun Yunan, İngiliz, Fransız, İtalyan ve Ermeni birliklerince işgal edildiği, Osmanlı ordusunun terhis edilip silahlarının alındığı zorlu günlerde, Türk halkı tarafından oluşturulan milli direniş örgütüdür.

Kuvây-i Milliye, Mondros mütarekesi sonrası topraklarımızı işgal eden ve ülkemizi parçalamak üzere harekete geçen düşman kuvvetlerine karşı açılan cephelerde çarpışmak üzere teşkilatlanan bölgelerdeki her sınıf ve gruptan halkın oluşturduğu kuvvetleridir. Halkın içinden gelen millî duygular sonucu oluşmuş, meslek, gelir düzeyi, yaş, hatta cinsiyet gibi birçok unsuru dikkate almadan kendiliğinden bir araya gelerek gönüllülük esasına göre oluşmuş silahlı sivil birliklerdir.

İlk direniş Güneydoğu bölgesinde Fransızlara karşı olsa da, örgütlü direniş İzmir’in ele geçirilmesinden sonra Ege bölgesinde Kuvâyi Milliye olarak başladı ve yerel örgütlenmeler olarak yayılma gösterdi. Kuvâyi Milliye’nin amaçlarının başında hiçbir devletin ve ulusun egemenliğini kabul etmeyerek, Türk milletinin kendi bayrağı altında rahatça yaşama hakkını ve bağımsızlığını oluşturmak istiyordu. Mondros mütarekesi ardından başlayan bu direniş ruhunu ayakta tutmak için dernekler kuruldu, kongreler toplandı, mitingler düzenlendi, protestolarda bulunuldu ve çeşitli yollarla dünya kamuoyuna duyurulmaya çalışıldı.

“Vatanım, ha ekmeğini yemişim, ha uğrunda kurşun” diyebilen bütün insanları bir araya getiren “Kuvây-i Milliye Ruhu”dur. Bu ruh içten gelen bir istekle millet fertlerinin ülkenin bağımsızlığı ve ülke çıkarları için her türlü imkansızlık içinde canlarını ortaya koyarak mücadele etmeleridir. Millî Mücadele bu ruhla verilmiş, İstiklal Harbi bu ruhla kazanılmıştır.

Kuvây-i Milliye Kurulma Nedenleri

– Yapılan işgallerin haksız gerekçeler dayanmasına rağmen önlenememesi.
– İstanbul Hükümeti’nin işgaller karşısındaki yetersizliği.
– Osmanlı ordularının büyük bir kısmının terhis edilmiş olması.
– Türk milletinin bağımsızlığa olan düşkünlüğü.

Kuvây-i Milliye Özellikleri

– İşgallere karşı vatanı savunmak amacıyla kuruldular.
– İlk önce güney cephesinde görülen bu hareket bölgesel nitelik taşır.
– Tek bir merkezden yönetilmemişlerdir.
– İhtiyaçları halktan karşılanmıştır.
– Resmi kuruluş değildirler. İhtiyaçları halktan karşılanmıştır.
– Düzenli ordunun kurulmasıyla askeri yönü sona erse de Kuvây-i Milliye ruhu sürmüştür.
– TBMM’ye ve Milli Mücadeleye karşı çıkan isyanları bastırmışlardır.

Kuva-yi Milliye, milli mücadele ruhunun ilk silahlı direniş gücüdür. Düzensiz birliklerin temelini Anadolu’nun işgali ve paylaşılması oluşturmaktadır.

Merkezi bir otoriteye bağlı olmayan birlikler, bölgesel kurtuluşu amaçlayan küçük çetelerden oluşmaktadır. İşgalci güçlerinin Anadolu’da ilerlemelerini engelleyen Kuva-yi Milliye hareketine ordudan terhis edilen vatansever subay ve askerlerde katılmışlardır.

Bölgesel direnişi simgeleyen bu birlikler, halkın dayanışması ve tek yürek olması için milliyetçi duygularını doğurarak halkın daha da umutlanmasını ve kurtuluş savaşına destek vermelerini sağlamışlardır.

Kastamonulu Şerife Bacı – İstiklal yolunda yanındaki bebeğiyle İnebolu’dan mermi taşıyan sert kış günü üzerindeki hırkasını bebeğine değil, mermiler ıslanmasın diye mermilerin üstüne örtmüştür, kışlaya ulaştığı sırada da şehadete ermiştir.

Halime Çavuş – Ailesinin tüm engellemelerine rağmen savaşa katılmıştır. Kadın olduğu halde saçlarını erkek gibi kestirerek birliklere katılmış ve kendine Halim Çavuş dedirterek mücadele etmiştir.

Erzurumlu Kara Fatma – Kadınlardan ve erkeklerden oluşturduğu ekibiyle işgalcilerin kabusu olmuştur.

Küçük Nezahat – Annesini kaybettiği için Albay olan babasıyla birlikte karargahta kalmış ve orada büyümüş, savaş sırasında da çocuk haliyle cepheden cepheye koşarak askerlere moral vermiştir.

Kuvây-i Milliye (Milli Güçler)

Kuva-yi Milliye hareketi, düşmanı oyalamış ve düzenli ordunun kurulmasına zaman kazandırmıştır.

Yerel nitelikli bir oluşum olan Kuva-yi Milliye, Yunanlıların Anadolu içlerine kadar ilerlemeleri ile düzenli orduyu mecburi kılmış ve yerini düzenli bir orduya bırakmışlardır.

Kuvây-i Milliye hareketinde kendini halkına adamış ve işgalci kuvvetlerin ülkeden çıkarılması için kurtuluşu ancak düşmana karşı savaşmakta bulmuşlardır.

Kuvây-i Milliye Kaldırılması

Kuvây-i Milliye birlikleri vatanın savunmasında büyük rol üstlendi, fakat zamanla bu birliklerin kaldırılması gerekti.

TBMM açıldıktan sonra silahlı mücadelenin daha etkin hale getirilmesi için çalışmalara başlandı ve 1920 yılında düzenli ordunun kurulmasına karar verildi.

İşgalleri durdurma konusunda yetersiz kalmaları, Kuvây-i Milliye birliklerinde askerî düzen ve disiplin anlayışının olmaması ve kendi başlarına buyruk hareket etmeleri, suçlu gördükleri kimseleri hukuk devleti anlayışına aykırı bir biçimde kendilerinin cezalandırmaları ve ihtiyaçlarının karşılanmasında zaman zaman halka baskı yapmaları, halkın Kuvây-i Milliye birliklerine olan güvenini sarstı. Tüm bu olayların sonucunda Kuvây-i Milliye kaldırıldı.

Kuvây-i Milliye, Türk ulusunun tam bağımsızlığa kadar geçen süre zarfında direnme gücünü ve vatanseverliğini simgeledi. Millet olma bilincinin, yaşadığımız topraklara sahip çıkma arzumuzun ve vatan sevgimizin adı, Kuvây-i Milliye olarak adlandırıldı.