Osmanlı Tarihinde Bilim Adamları

Osmanlı Tarihinde Bilim Adamları

1. Osman Hamdi Bey

Osman Hamdi Bey

İlk Türk arkeoloğu kabul edilir. En önemli arkeolojik kazısı 1887-1888 tarihlerinde gerçekleştirildiği Sayda Kral Mezarlığı (Lübnan) kazılardır. Bu kazılar sırasında dünyaca ünlü İskender Lahidi’ni bulmuştur. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanayi-i Nefise Mekteb-i Alisi’nin kurucusudur.

2. Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Fatih Sultan Mehmet’in daveyitle İstanbul’a gelmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nda bir astronom, matematikçi ve dil bilimcidir. Ayasofya Medresesi’nde müderrislik yapmıştır.

3. Takiyüddin

Takiyüddin

1571 yılında Mustafa Çelebi’nin ölümünden sonra II.Selim tarafından saray müneccimbaşılığına atandı. 1574 yılında Galata Kulesi’nde gözlem çalışmalarına başlamıştır. Hoca Saadettin ve Sokullu Mehmet Paşa’nın desteği ve padişah III.Murat’ın fermanıyla 1577 yılında Tophane sırtlarında Takîyüddîn’in yönetimi altında bir gözlemevi olan Takiyüddin’in Rasathanesi kurulmuştur. 1580 yılında topa tutularak yıkılmıştır.

4. Katip Çelebi

Katip Çelebi

Tarih, coğrafya, bibliyografya ile ilgili çalışmalar yapmış Türk-Osmanlı bilim adamıdır. İbrahim Müteferrika tarafından basılan meşhur coğrafya ansiklopedisi “Cihannüma” ile tanınır.

5. Piri Reis

Piri Reis

Asıl adı Muhyiddin Pîrî Bey’dir. Türk-Osmanlı denizcisi olan Piri Reis, tarihte ilk kez “Dünya Haritası”nı çizen coğrafyacı ve haritacı olarak tanınır. Piri Reis yapmış olduğu seferlerdeki gözlemlerinden ve deneyimlerinden yola çıkarak tarihteki “İlk Dünya Haritası”nı çizmiştir. Amerika’yı gösteren Dünya haritaları ve Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik kitabıyla tanınmıştır.

6. Marko Paşa

Marko Paşa

Ünlü Osmanlı hekimidir. İlk ve orta öğrenimini Yunanistan’ın meyve bahçeleri ve bağlarıyla ünlü Syros Adası’nda yaptı. Sonra, ailesi ile birlikte gittiği İstanbul’da 1871 yılında Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’yi (Askeri Tıbbiye) bitirdi. Mezun olduğu yıl, cerrahi kliniği şefliğine atandı. Kısa sürede iyi bir hekim olarak ün kazandı ve mirlivalığa (Osmanlılar’da sancak beylerine verilen paşalık rütbesi) yükseltilen ilk hekim oldu. II.Abdülhamit döneminde Meclis-i Ayan (Senato) üyeliği’ne getirildi. Kırımlı Aziz Bey’le birlikte Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin (Türkiye Kızılay Derneği) kurulmasında katkıda bulundu.

7. Sabuncuoğlu Şerafettin

Sabuncuoğlu Şerafettin

Osmanlı döneminde tıp alanında önemli eserler vermiş Türk hekim ve cerrah. İlk Türkçe cerrahi eserin sahibidir. “Mücerrebname” adlı eseri hayvanlar ve kendi üzerinde denediği ilaçlardan oluşan özgün bir eserdir. Yazarın bir diğer önemli eseri “Cerrahname”dir.

8. Ahmed Cevdet Paşa

Ahmed Cevdet Paşa

Ahmet Cevdet Efendi’ye 1855 yılında devletin resmi tarihçisi olarak görev verildi, bu görevi on yıl sürdürdü. “Tarih-i Cevdet” adıyla şöhret bulan on iki ciltlik eserinin geri kalan bölümlerini yazdı. Eserin son cildi 1886 yılında yayınlandı. Ahmet Cevdet Efendi, bir yandan da zamanın siyasal olaylarını anlatan “Tezâkir-i Cevdet” adlı eserini de kaleme aldı. Daha sonraki döneminde peygamberler tarihini anlatan altı ciltlik “Kısâs-ı Enbiyâ” adlı eseri yazmıştır.

9. Hezârfen Ahmed Çelebi

Hezârfen Ahmed Çelebi

Kendi geliştirdiği takma kanatlarla uçmayı başaran ilk Türk olmuştur. 1623-1640 yılları arasında saltanat süren Sultan IV.Murat zamanında, uçma tasarısını gerçekleştirdiği ve geniş bilgisinden ötürü halk arasında, Hezârfen olarak anıldığı bilinmektedir. Hezâr, Farsça kökenli bir sözcük olup 1000 anlamına gelir. Hezârfen ise “bin fenli” yani çok şey bilen anlamına gelir.

10. İbrahim Müteferrika

İbrahim Müteferrika

Macar asıllı Osmanlı müteferrika, matbaacı, yayımcı, yazar ve çevirmen. Osmanlı devletinde basımevi kurup Türkçe kitap yayımlayan ilk kişidir.

11. El-Harezmi

El-Harezmi

Farslı bilim adamı Harezmi matematik, astronomi ve coğrafya alanlarında kendini geliştirmiştir. Cebir ve Denklem Hesabı Üzerine Özet Kitabı dünyanın ilk matematik kitabı olma özelliliğini taşımaktadır. Aynı zamanda bilim adamı Harezmi “0” rakamını ve “x” bilinmeyenini kullanın dünyadaki ilk kişidir.

12. El-Kindi

El-Kindi

Kindi dünyadaki ilk müslüman filozof olarak tanınmaktadır. Kendisi filozof yönü dışında anstronomiye olan katkılarıyla bilinmektedir. Güneş sistemi teorisini dekteklemiş, kriptoloji bilminde tek alfabeli şifreleme yöntemini gelişterek frekans analizini bulan kişi olarak da tarihe geçmiştir.

13. Farabi

Farabi

Filozof, mantıkçı, müzisyen ve bilim adamıdır. Farabi “ses” olayını fiziksel açıdan açıklama getiren ilk bilim adamıdır.

14. Ömer Hayyam

Ömer Hayyam

Tüm dünyada tanınan Nişaburlu Ömer Hayyam, hem bilim hem de edebi alanda önemli bir kişidir. Matematikte kullanılan binom açılımı ve Pascal Üçgenini bulan kişidir. Edebiyatta alanında ise rubaileriyle oldukça ünlüdür.

15. Kaşgarlı Mahmud

Kaşgarlı Mahmud

Türk dilbilimiyle ilgili dünyaca ünlü çalışması “Divânu Lügati’t-Türk” ile tanınır. Kaşgarlı Mahmud’un ömrünü verdiği bu çalışması “Türk Sözlüğünün Divanı” anlamına gelmektedir. Bu çalışma sadece ilk Türk sözlüğü olmamış aynı zamanda İslamiyet öncesi Türk edebiyatını, tarihini, coğrafyasını, folklorunu, mitolojisini aydınlatan ansiklopedik bir çalışma olmuştur. Bu çalışmanın maksadı Türk dilini Araplara tanıtmak olmuştur. Bu nedenle eser Arapça olarak kaleme alınmıştır ve içinde pek çok Türkçe deyime, şiire ve atasözüne yer verilmiştir.

16. Battani

Battani

Özellikle astronomi alanında çığır açmış bir bilim adamıdır. Battani’nin tarihteki en büyük başarısı yaşanılan 1 güneş yılını 365 gün, 5 saat, 46 dakika ve 24 saniye olarak ölçmesidir. Onun başarısı matematik biliminde de devam etmiş ve trigonometriyi bulmuştur.