Sakıp Sabancı (1933 – 2004)

Sakıp Sabancı – Türk İş Adamı
Sakıp Sabancı
Sakıp Sabancı, Sabancı Holding eski yönetim kurulu başkanıdır. 2004 yılında öldüğünde, Amerikan iş dergisi Forbes’in milyarderler listesinde 147. sırayı almıştı. Renkli ve enerjik kişiliği ile de tanınan Sabancı, halka yakın tavırlarıyla Sakıp Ağa lâkabını kazanmıştır.
Sakıp Sabancı Hayatı
Sakıp Sabancı, 7 Nisan 1933 tarihinde Kayseri’nin Akçakaya köyünde pamuk tâciri çiftçi işiyle uğraşan babası Hacı Ömer Sabancı ve annesi Sadıka Sabancı’nın ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Küçük yaşta Adana’ya göç ettiler ve Çocukluğunu Adana’da geçirdi. İlkokul eğitimini Adana İsmet İnönü İlköğretim Okulu’nda okudu. Lise eğitimi devam ederken, üst üste üç kez zatürre hastalığına yakalandı ve okulu devam ettiremedi. 1948 yılında eğitim hayatına son vermek zorunda kaldı.
Sakıp Sabancı
1957 yılında teyzesinin kızı Türkan Civelek Hanım ile evlenmiştir. Bu evlilikten üç çocukları dünyaya gelmiştir. İlk olarak 1964 yılında kızları Dilek Sabancı doğdu. 1970 yılında Metin Sabancı ve 1973’te ise son çocukları Sevil Sabancı dünyaya geldi. Teyzesinin kızı ile evlenmeyi tercih etmesini babasının nasihatlerinden biri olan; “Bildiğin ayranı, bilmediğin yoğurda değişme” sözlerinin etkisiyle yaptığını anlatır.
Sakıp Sabancı
Sakıp Sabancı İş Hayatı
Sakıp Sabancı
Sakıp Sabancı, 1964 yılından itibaren, 25 yıl boyunca Adana ve Kocaeli Sanayi Odaları, Türkiye Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği üyeliği ve başkanlığı yaptı.
1970 yılında doğan oğlu Metin, zihinsel engelli olarak dünyaya geldi. Bu durumdan son derece etkilenen Sabancı ailesi 1976 yılında Sabancı Spastik Çocuklar Tedavi ve Eğitim Merkezi ile 1996 yılında Metin Sabancı Spastik Çocuklar ve Gençler Eğitim Üretim ve Rehabilitasyon Merkezi’ni kurdu.
1989 yılında henüz babası Hacı Ömer Sabancı hayattayken toplanmaya başlayan resim ve hat koleksiyonlarının sergilenmesi için SSCB Kültür Bakanlığı’nın davetiyle Moskova’da bir sergi açıldı. Bu sergi sonraki yıllarda “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” adıyla New York Metropolitan Müzesi’nde sergilenen ilk özel koleksiyon oldu.
Sakıp Sabancı’nın ilk işi Akbank’ta stajyer memurluktur. Daha sonra Akbank’tan ayrılarak, Bossa Un Fabrikası’nda veznedar olarak çalışmaya başladı.
1995 yılında fabrikanın ticaret müdürü oldu. Sırasıyla , çiftlik müdürü ve Bossa Tekstil işletmesinin müdürü oldu.
1966 yılında polyester ve iplik fabrikası SaSa’yı kurdu. 1966 yılında babası Hacı Ömer Sabancı vefat etti. Hacı Ömer Sabancı’nın ölümünden sonra kurulan Sabancı Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı Sakıp Sabancı oldu. Sakıp Sabancı aynı dönemde pek çok kuruluşun da yönetim kurulu üyeliklerini yapıyordu.
1974 yılında İzmit Köseköy’de LasSa fabrikası, 1981’de Londra’da Ak International Bank kuruldu. Bu banka, Türk sermayesi ile yurt dışına açılmış ilk banka olma özelliği taşımaktadır.
1986 yılında TÜSİAD’ın Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı üstlenen Sakıp Sabancı, 1987-1990 yılları arasında Yüksek İştişare Konseyi Başkanlığını da yaptı. 1994 yılında ToyotaSa fabrikasının açılışını yaptı. 1997 yılında Danone ile ortaklık sağlandı ve DanoneSa kuruldu. Bunların yanında Bridgestone, Dupont, Philip Morris, Kraft Foods International ve Carrefour gibi dünya devi markalarla ortaklıklar kurularak Sabancı ismini tüm dünyada tanıtıldı.
Yaşamını, sanayi, kültür, sanat ve eğitime adayan iş adamı ömrü boyunca Türkiye’nin gelişmesi ve dünya ülkeleri arasına katılması için çalışmıştır. Sabancı Üniversitesi, Sakıp Sabancı Müzesi, Hacı Ömer Sabancı Vakfı ile bu amaca yönelik çalışmalar yapılmıştır. Aynı zamanda yazar kimliği ile ön plana çıkan Sakıp Sabancı pek çok kitap yazarak deneyimlerini yeni nesillere aktarmayı amaçlamıştır.
Sakıp Sabancı Ölümü
Sakıp Sabancı, böbrek kanseri tedavisi gördüğü Amerikan Hastanesi’nde 10 Nisan 2004 tarihinde sabah 05:55 sularında böbrek tümörünün karaciğere atlaması sebebiyle hayatını kaybetmiştir. 12 Nisan 2004 tarihinde Sabancı Center’da düzenlenen devlet töreninin ardından yaklaşık 100.000 kişinin katıldığı cenaze töreniyle Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Sakıp Sabancı Hayatından Önemli Notlar
1987 – Şimdi Belçika Kralı olan Prens Albert İstanbul’a gelerek, Sakıp Sabancı’ya Emirgan’daki evi Atlı Köşk’te “Belçika Kraliyet Nişanı” takdim etti.
1988 – Sakıp Sabancı ve eşi, ABD Başkanı Ronald Reagan ve eşini Beyaz Saray’da ziyaret etti.
1989 – Babası Hacı Ömer Sabancı zamanında toplanmaya başlanan Resim ve Hat koleksiyonlarının sergilenmesi için SSCB Kültür Bakanlığı’nın daveti üzerine Moskova’da bir sergi açıldı. Bu sergi, sonraki yıllarda dünyanın en önemli müzelerinde sergilenecek “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” için bir mihenk taşı oldu.
1992 – Japon hükümeti tarafından Sakıp Sabancı’ya “Kutsal Hazine Altın ve Gümüş Yıldız Nişanı” takdim edildi.
1993 – 1988 yılında temeli atılan Sabancı Center açıldı.
1994 – Japon Toyota ve Mitsui ile yüzde 50/50 ortak olarak Türk otomotiv sanayiine yeni bir pencere açacak TOYOTASA fabrikası Adapazarı’nda açıldı.
1996 – Kardeşi Özdemir Sabancı elim bir saldırıda hayatını kaybetti.
1997 – Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından “Devlet Üstün Hizmet Madalyası” ile onurlandırıldı.
1997 – Dünyaca ünlü gıda devi Fransız Danone ile yüzde 50-50 ortaklıkla DANONESA kuruldu. Fransız Hipermarket zinciri Carrefour ve Sabancı ortaklığı ile Carrefour Hipermarket Zinciri kuruldu. Du Pont firması ile ortaklaşa Arjantin ve Brezilya’daki endüstriyel iplik ve kord bezi fabrikaları satın alındı.
1998 – “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” New York’ta Metropolitan Müzesi’nde sergilendi. Böylece Metropolitan Müzesi’nde sergilenen ilk özel koleksiyon ünvanına sahip oldu.
1999 – 170 Milyon dolarlık yatırımla, Türk eğitimine yeni bir soluk getirmesi hedeflenen Sabancı Üniversitesi İstanbul’da açıldı.
Çukurova Üniversitesi tarafından 11. onursal doktorası takdim edildi.
2000 – Fransız Hükümeti, “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” koleksiyonunun Paris‘te Louvre Müzesi’nde sergilenmesini gerçekleştirerek, Fransız-Türk kültür ilişkilerine yaptığı katkılar ve Fransa’nın önde gelen şirketlerinden Danone, Carrefour ve BNP ile sürdürdüğü başarılı ortaklıklarından dolayı, Elysée Sarayı’nda yapılan törenle, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından Sakıp Sabancı’ya “Légion d’honneur” şeref nişanı takdim edildi.
1979 – Dünyanın başarılı işadamlarına verilen “Altın Merküri” ödülü takdim edildi.
 1997 – İsviçre-Zürih’teki Avrupa Ekonomi Enstitüsü tarafından “Avrupa Kristal Dünya Ödülü” takdim edildi.
1999 – Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından “Kültür ve Sanat Büyük Ödülü” takdim edildi.
1999 – New York’taki FABSIT Vakfı tarafından “Yılın İşadamı” ödülü takdim edildi.
GYTE tarafından “Türk Sanayiine Teknoloji ve Kalite Kazandıran İşadamı” takdim edildi.
Sakıp Sabancı Kitapları
İşte Hayatım (1986)
Para Başarının Mükafatıdır (1985)
Gönül Galerimden (1988)
Rusya’dan Amerika’ya (1989)
Ücret Pazarlığı mı? – Koyun Pazarlığı mı? (1990)
Değişen ve Gelişen Türkiye (1991)
Daha Fazla İş Daha Fazla Aş (1993)
Doğu Anadolu Raporu (1995)
Başarı Şimdi Aslanın Ağzında (1998)
Hayat Bazen Tatlıdır (2001)
Sakıpname (2002)
Bıraktığım yerden Hayatım (2003)
Her Şeyin Başı Sağlık (2004)