Yararlı ve Zararlı Cemiyetler

Yararlı ve Zararlı Cemiyetler

Anadoluda Kurulan Yararlı Cemiyetler

1. İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye

– İzmir’in ilhakını önlemek amacıyla kuruldu.

2. İzmir Redd-i İlhak

– İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye adını değiştirerek “Reddi İlhak” olmuştur.
– İzmir’in ilhak edilmesini önlemek amacıyla kurulmuştur.

3. Trabzon Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

– Trabzon ve çevresinde Pontus Rum Devletinin kurulmasını engellemek amacıyla kuruldu.
– Erzurum kongresinin toplanmasında etkili olmuştur.

4. Şark Vilayetleri (Doğu Anadolu) Cemiyeti

– Ermenistan Devletinin kurulmasını engellemek amacıyla kuruldu.
– Erzurum kongresinin toplanmasında etkili oldu.
– Le Pays (Fransızca), Vatan ve Albayrak gazeteleri çıkardı.

5. Trakya Paşaeli Cemiyeti

– Trakya’yı Yunan işgalinden kurtarmak için kuruldu.
– Eğer Osmanlı yıkılırsa “Trakya Cumhuriyetini” kuracaklarını ilan ettiler.
– Yeni Edirne ve Ahali gazetelerini çıkardılar.

6. Kilikyalılar Cemiyeti

– Adana ve çevresini Fransız ve Ermeni işgalinden kurtarmayı amaçladılar.

7. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Cemiyeti

– Mustafa Kemal’in ve Sivas valisinin eşinin gayretleri ile kuruldu.

8. Milli Kongre Cemiyeti

– Kurucusu Doktor Esat Işık’tır.
– İşgalleri basın ve yayın yoluyla protesto etti.
– Yayınladğı raporda işgaller yetersiz kalırsa Kuvayı Milliyeyi oluşturacak.

9. Gizli Karakol

– İstanbul’dan Anadolu’ya silah sevkiyatı yaptılar.
– İstihbarat faaliyeti yaptılar.
– Zabitan adı verilen istihbarat teşkilatı kurdular.

10. Kars İslam Şurası

– İlk yararlı cemiyettir.
– İngilizlerin Karsı işgal edeceği söylentisi üzerine kuruldu.
– Sivas’ta birleşerek “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adını aldılar.

Anadoluda Kurulan Zararlı Cemiyetler

Azınlıklar Tarafından Kurulan Cemiyetler

1. Etnik-i Eterya

– Mondros Anlaşmasından önce “Aleksander İpsilanti” tarafından 1814’te kuruldu.
– Amacı Megali İdea’yı gerçekleştirmektir.

2. Mavri Mira

– Megali İdea’yı gerçekleştirmeyi amaçladı.
– Kardos Cemiyeti
– Rum İzcilik Okulu
– Rum Göçmenleri Konusu
– Rum Patrikhanesi

3. Rum Pontus

– Trabzon merkez olmak üzere Pontus Rum Devleti amaçlandı.

4. Hınçak ve Taşnak

– Magali Armenia’yı kurmayı amaçladılar.

5. Maccabi Cemiyeti – Alyans İsrailit

– Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurmayı amaçladı.

Türkler Tarafından Kurulan Cemiyetler

1. Wilson Prensipleri

– Kurtuluşu ABD’nin himayesine girmekte gördüler.

2. İngiliz Muhipleri

– Kurtuluşu İngiliz himayesine girmekte bulmuşlardır.

3. Sulh Selameti Osmaniye – Teali İslam

– Kurtuluşu padişahtan gelecek emirlere bağlamıştır.

4. Hürriyet ve İtilaf

– İttihat ve Tarakki’ye karşı kuruldu.
– Milli mücadeleye karşı çıktı.
– Yapılacak mücadelenin ütopik olduğunu söylediler.

5. Kürt Teali

– Güneydoğu Anadolu’da bir Kürt devleti kurmayı amaçladılar.